Nazorg thuis en verzorgingsmethoden

Laatste wijziging: 06 januari 2022

Nazorg en terug thuis

De chirurg zal samen met jouw ontslagbrief de nodige informatie over je stoma verschaffen aan jouw huisarts.
 
De (hoofd)verpleegkundige of de stomaverpleegkundige zal je de nodige materiaalvoorschriften, formulieren voor de thuisverpleegkundige en voor tegemoetkomingen zoals de vrijstelling voor het dragen van de autogordel, de vermindering kijk– en luistergeld,... ter beschikking stellen.
 
In principe volstaat het eerste materiaalvoorschrift van de chirurg. Als je aanvullende formulieren nodig heeft, neem dan contact op met jouw stomaverpleegkundige.
 

Verzorgingsmethoden voor thuis

De stomazorg voer je bij voorkeur uit tijdens de ochtendwasbeurt. Het is best dat je voor uzelf een voorkeurspositie uitzoekt voor de verzorging van de stoma. In het begin kan je dit al zittend doen. Na verloop van tijd kan je de stoma verzorgen terwijl je voor de lavabo staat. Het volgende materiaal hou je best dicht in de buurt:
 

  • lauw water
  • zeep
  • washandje
  • handdoek
  • beschermdoekje met ondoordringbare onderlaag
  • zakje voor het afval
  • zacht toiletpapier of,papieren zakdoekjes
  • wattendop of kompres
  • schaartje (snijset)
  • paskartonnetje
  • één- of tweedelig opvangsysteem
  • (eventueel) nachtzak
  • toilet of kom
 

Werkwijze

Toepassing ééndelig opvangsysteem

  • Zet alle benodigdheden binnen handbereik.
  • Verwijder het urostomazakje van boven naar beneden en deponeer het in het afvalzakje.
  • Plaats de beschermdoek samen met de handdoek tussen de buik en de sliprand (met de handdoek droog je de huid na het wassen).
  • Maak het urostomazakje leeg in het toilet of de nachtzak.
  • Doe met het toiletpapier of het zakdoekje de slijm- en urineresten weg.
  • Controleer de mucocutane naad: de overgang tussen huid en slijmvlies moet er mooi uitzien.
  • Was de huid en de stoma met lauw water en wat zeep, bij voorkeur een neutrale of licht zure zeep.
  • Spoel goed na zodat er geen zeepresten op de huid achterblijven.
  • Dep de huid droog met de handdoek.
  • Hou de huid droog tijdens de verzorging door de wattendop of het kompres aan te brengen. Deze vangt het urineverlies op.
Responsive Image
  • Bepaal de diameter van de stoma met behulp van het paskaartje (voorzien in de verpakking) en maak een overeenkomstige uitknip in het kleefvlak van het opvangzakje.
  • Modelleer de randen met de vingers tot ze soepel zijn.
  • Controleer of de peristomale huid droog genoeg is.
  • Verwijder de kleefstroken van de plaat.
  • Verwijder de wattendop en bevestig het nieuwe urostomazakje van onder naar boven zonder plooien.
  • Druk de kleeflaag rond de stoma aan.
  • Masseer het kleefvlak rond de stoma gedurende 30 seconden.
  • Sluit het afvloeikraantje af of sluit het urostomazakje aan op de nachtzak met behulp van het verbindingsstuk
  • Was je handen.

Toepassing tweedelig opvangsysteem

  • Zet alle benodigdheden binnen handbereik.
  • Warm de plaat op: leg ze op jouw buik of hou ze vast tussen je twee handen.
  • Maak het urostomazakje leeg in het toilet of in de kom.
  • Plaats de beschermdoek samen met de handdoek tussen de buik en de sliprand (de handdoek gebruik je om de huid te drogen na het wassen).
  • Verwijder het urostomazakje van boven naar beneden en deponeer het in het afvalzakje.
  • Doe met het toiletpapier of enkele zakdoekjes de slijm- en urineresten weg.
  • Controleer de mucocutane naad: de overgang tussen huid en slijmvlies moet er mooi uitzien.
  • Was de huid en de stoma met lauw water en zeep. Spoel goed na zodat zeker alle zeepresten verwijderd zijn.
  • Dep de huid goed droog met de handdoek.
  • Bepaal de diameter van de stoma met behulp van het paskaartje (voorzien in de verpakking) en maak een overeenkomstige uitknip in het kleefvlak van de huidplaat.
  • Modelleer de binnenrand van de huidplaat met de vingers tot die soepel en glad is.
  • Hou de huid droog tijdens de verzorging door het wattendopje of het kompres aan te brengen en zo mogelijk urineverlies op te vangen.
  • Controleer of de peristomale huid droog genoeg is.
  • Verwijder de kleefstroken van de plaat
  • Neem de wattendop weg, breng de plaat aan van onder naar boven en plaats onmiddellijk de wattendop terug.
  • Masseer de huidplaat gedurende minimum 30 seconden.
  • Verwijder de wattendop.
  • Klik het urostomazakje op de plaatring.
  • Controleer nogmaals of het urostomazakje goed vast zit en sluit het afvloeikraantje of sluit het urostomazakje aan op de nachtzak.
  • Was je handen.

 

Algemene verzorgingstips

  • Neem je tijd voor de verzorging.
  • Maak tijd om de huidplaat te plaatsen.
  • Reinig de huid rond de stoma met lauw water en een zachte zeep: Dermopain, Lactacid of Marseille zeep.
  • Verwijder eventuele hardnekkige kleefresten met petroleumether.
  • Maak een juiste diameter en uitknip in de huidplaat in overeenstemming met de diameter van de stoma.
  • Breng geen deodorants en huidverzorgende crèmes rond de stoma aan.
  • Als u buitenhuis gaat, zorg dan steeds dat je voorbereid bent op eventuele verzorgingsmomenten in nood. Voorzie een kleine toilettas met:
    • een huidplaat en een urostomazakje
    • een tube stomahesive pasta
    • een washandje
    • zachte zeep
    • een beetje gaas
    • een flesje water van 100 ml.
    • een afvalzakje
    • een kleine schaar

 

Specifieke aandachtspunten

Geurproblemen

  • Bepaalde voeding en medicatie (vitamines en antibiotica, en bv. ook rode bietjes) hebben invloed op de kleur en de geur van de urine.
  • Drink minimum 2 liter vocht per dag, liefst water.
  • Vermijd het eten van asperges en vis.
  • Door middel van de volgende handelingen kan je de geur in de nachtzak verminderen:
    • met water spoelen
    • een tablet aspirine indoen
    • desinfecteren met Dettol
    • 1 x per week de nachtzak vervangen
    • regelmatig de zuurtegraad (PH) meten: je kan hiervoor lakmoespapiertjes bij de apotheker of de drogist halen.
 

Wat met voeding?

  • Een goede gezonde voeding krijgt uiteraard de voorkeur.
  • Normaal gezien hoef je geen dieet te volgen. Let er wel op dat je matig eet. Een eiwitrijke voeding zoals vlees en eieren zorgen ervoor dat de urine goed wordt aangezuurd.
  • Alcohol is tijdens de eerste weken niet aan te raden.
  • Ook veenbessenjam en rozenbottelthee zijn goed voor het aanzuren van de urine.
  • Gebruik 1 tot 2 gram vitamine C per dag (zonder voorschrift verkrijgbaar bij jouw apotheek).
  • Vochtinname van minimum 2 liter per dag houdt je urine helder en vrij van bacteriën.
  • Overgewicht is niet goed. Zwaarlijvigheid kan immers leiden tot verzorgingsproblemen rond de stoma

 

Werken en sporten

Tijdens de eerste 6 weken vermijd je best zware inspanningen. Ook sportbeoefening (zoals fietsen en zwemmen) zijn de eerste 8 weken absoluut verboden. Na deze rustperiode is bezig zijn de beste manier om weer de oude te worden. Je kan bijna alles weer doen. Langzamerhand keren al je activiteiten terug:
  • bureauwerk
  • huishouden
  • auto besturen
  • sporten, behalve gevechtssporten en contactsporten
  • in de tuin werken
  • zwemmen met een speciale stomacap
Sport komt je gezondheid alleen maar ten goede!

 

Kleding, baden en douchen

Dankzij de moderne stomahulpmiddelen kan je tegenwoordig bijna alle kleding dragen:
  • De badmode is aangepast.
  • Draag bv. bretellen in plaats van een broeksriem
  • Vermijd te nauwe kleding.
  • Als je wilt, kan je na enkele weken opnieuw baden en douchen zonder opvangsysteem. Je kan dit doen naargelang je persoonlijke voorkeur. Het water kan niet teruglopen in de stoma.
  • Gebruik bij het baden liefst geen geparfumeerde badproducten, badolie of badcrème. Deze kunnen een ongunstige invloed hebben op de plaklaag van jouw opvangmateriaal.

 

Vakantie

Als je op reis gaat, verdeel dan je stomamateriaal over diverse koffers en je handbagage zodat je bij verlies of achterblijven van een koffer niet zonder verzorgingsmateriaal zit. Neem altijd iets mee om de matras te beschermen.

 

Seksualiteit

Seksualiteit omwille van de stoma-aanleg in de eerste periode na de ingreep op een laag pitje staan. Bevredigende seksualiteit vraagt, ook zonder stoma, wederzijds begrip en respect. Partners moeten tederheid en vaak geduld opbrengen. Van de partner zijn een positieve houding, merkbare sympathie en begrip van groot belang. In de eerste plaats moet er begrip zijn voor het feit dat de stoma op de buik zichtbaar is. Betrek daarom je partner in het verzorgingsgebeuren, wees eerlijk over je gevoelens en praat erover met elkaar. Vraag raad aan je specialist wanneer blijvende problemen zich ontwikkelen, zowel naar je eigen seksueel functioneren als dat van je partner.