Zelfsondage bij de vrouw

Laatste wijziging: 03 februari 2022

Waarom zelfsondage?

Het doel van zelfsondage is het regelmatig ledigen van de blaas met behulp van een katheter. Zelfsondage is een behandeling als aanvulling of vervanging van de natuurlijk blaaslediging. Urine die blijft staan in de blaas (ook gekend als residu) verhoogt immers de kans op blaasontstekingen.

 

Hoe vaak katheteriseren?

Het aantal keren dat de zelfsondage dient uitgevoerd te worden, is afhankelijk van o.a. blaasinhoud, vochtinname, … Belangrijk is steeds om, zo mogelijk, eerst de blaas spontaan te ledigen.

 

Hoeveel mag ik drinken?

Tweederde van onze vochtinname komt terecht in de blaas. Als je veel drinkt, komt er veel urine in de blaas. Samen met de urine worden ook afvalstoffen via de nieren verwijderd. Minder drinken kan schadelijk zijn.
Overleg daarom met jouw arts over je vochtinname per dag.

 

Hoe moet een zelfsondage uitgevoerd worden?

Voorbereiding van de zelfsondage

De zelfsondage kan je uitvoeren op de badkamer, in een toiletruimte of een andere ruimte waar je privacy hebt. Leg het benodigde materiaal binnen handbereik:
  • Katheter
  • Glijmiddel
  • Maatbeker, zo nodig
N.B. Was goed de handen met water en zeep. Droog de handen.

 

Houding

Bij voorkeur staande houding.

 

Uitvoering van de zelfsondage

  • Open de verpakking van de katheter en breng een beetje glijmiddel aan op de eerste 5 cm van de katheter.
  • Voer een vulvatoilet uit met water (eventueel ontsmettend product gebruiken op voorschrift van de arts):
    • spreid de grote en kleine schaamlippen met de ene hand en reinig de schede met de andere hand door met een washandje in een beweging van boven naar onder te strijken.
    • eerst links, dan rechts en als laatste het midden.
  • Spreid nogmaals de schaamlippen. Zoek de plasbuis met behulp van de spiegel. Plaats de wijsvinger als oriëntatiepunt boven de urethraopening.
  • Neem de katheter uit de verpakking tussen duim en wijsvinger en fixeer het uiteinde tussen pink en ringvinger. Breng de katheter in een glijdende beweging voorzichtig in de blaas (± 4 cm) tot er urine komt.
  • Wanneer je per vergissing in de schede komt, kun je de katheter niet zomaar opnieuw gebruiken. Spoel dan eerst de katheter onder stromend water. Breng terug gel aan en probeer opnieuw de katheter in te brengen.
  • Laat de katheter zitten tot er geen urine meer komt, ook niet na persen.
  • Verwijder de katheter. Droog even na.
  • Werp de katheter en verpakking weg.
  • Was opnieuw de handen.
N.B. De lengte van de urinebuis is ongeveer een 5- tal cm. De uitgang van de urinebuis ligt tussen de clitoris en de schedeopening.

 

Welke katheter aanwenden en hoe verkrijgen?

In overleg met de geneesheer wordt de juiste katheterkeuze bepaald. Er bestaan katheters in PVC, silicone, polyurethaan, met of zonder combinatie glijmiddel. In België is op dit vlak soms terugbetaling voorzien. Je doet hiervoor best navraag bij je ziekenfonds of verzekeringsinstelling. Aanschaf van materiaal voor zelfsondage is mogelijk via de ziekenhuisapotheek.