Vasectomie

Laatste wijziging: 03 februari 2022
In overleg met jouw arts hebt je besloten een vasectomie te ondergaan. Er zijn verschillende mogelijkheden om ongewenst zwangerschap te voorkomen (bv. de anticonceptiepil, het condoom, het spiraaltje). Het grote verschil tussen bovengenoemde methoden en sterilisatie is, dat dit laatste beschouwd moet worden als een definitieve anticonceptieve methode, d.w.z. in principe is de sterilisatie onomkeerbaar (onherroepelijk). Een sterilisatie is dan ook alleen een goede keuze wanneer je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt.
 
Responsive Image

Voorbereiding

De dag van de ingreep moet je vrij nemen. De ingreep moet onder steriele omstandigheden gebeuren om infectie te voorkomen. Daarom is het nodig de avond voor de ingreep grondig de balzak en de liezen helemaal te scheren. Je hoeft voor de ingreep niet nuchter te zijn.

Wanneer je bloedverdunnende middelen gebruikt (Sintrom, Marcoumar, Aspirine-derivaten) zal deze medicatie in overleg met jouw behandelend arts enige dagen tevoren gestaakt moeten worden.  Aspirine-derivaten dienen 7 dagen voor de ingreep gestaakt te worden.
 
De Emla-crème dien je aan te brengen een uur voor de ingreep op beide teelballen en deze dan afdekken met de plastiek die bij de crème zit. De plastiek wordt juist voor de ingreep door de verpleegkundige verwijderd.
Na de ingreep neem je best een strak zittende onderbroek of zwembroek mee, die je zeker tot 24 uur na de ingreep moet aanhouden. Ook raden we aan om 24 uur voor de ingreep te starten met een anitflogisticum, bv. Diclofenac, Brufen of Voltaren.

Zelf autorijden na de ingreep wordt afgeraden.
 

Ingreep

De vasectomie geschiedt polyklinisch onder plaatselijke verdoving. Na desinfectie van de balzak krijg je twee injecties in de huid van de balzak, links en rechts. Vervolgens maakt de arts ter plaatse van de verdoofde huid een kleine snede (ook links en rechts) waarbij de zaadleiders vrijgemaakt worden. Van beide zaadleiders wordt een stukje verwijderd en de uiteinden worden afgebonden. De weggenomen stukjes worden microscopisch onderzocht om zeker te zijn dat het wel degelijk de zaadleider betreft, hiervan krijg je dan ook een beperkte aparte factuur m.b.t. dit microscopisch onderzoek (pathologische anatomie).

Hierna worden zo nodig de wondjes weer gesloten met hechtingen, die na ongeveer 1 week oplossen en dus niet verwijderd hoeven te worden.

Tijdens de ingreep voel je vaak een trekkend pijnlijk gevoel ter hoogte van de liezen, omdat de zaadleider door het lieskanaal loopt.  De ingreep duurt ongeveer 15 minuten.
 

Na de ingreep

Na de ingreep komen er op de beide wondjes een waterbestendig verband. Hiermee mag je de volgende dag douchen (baden is na 5 dagen weer toegestaan). Geadviseerd wordt een strakke onderbroek of zwembroek te dragen. 
Om nabloeding te voorkomen kun je de rest van de dag het best rustig aan doen. Als de verdoving is uitgewerkt, kan het gebied van de balzak en liezen pijnlijk worden.  Hiervoor kun je een pijnstiller nemen (bv. Paracetamol). De volgende dag kun je in het algemeen weer aan het werk. De eerste dagen na de operatie moet je zware werkzaamheden vermijden. Gedurende ongeveer 5 dagen moet je niet fietsen, sporten, zwemmen of zwaar heffen. Na 5 dagen is geslachtsgemeenschap weer toegestaan. Na enkele dagen dient er een wondcontrole te gebeuren bij de huisarts.
 

Vruchtbaarheid

Na de ingreep bent je nog niet meteen onvruchtbaar. De eerste maanden na de operatie komen er bij de zaadlozing nog zaadcellen vrij. Daarom moet je in deze periode nog een voorbehoedsmiddel blijven gebruiken. Wij raden aan om zeker 24 zaadlozingen te hebben en liefst 16 weken te wachten voor het eerste spermaonderzoek. Na deze periode gebeurt het spermaonderzoek via de huisarts. Het zaadmonster moet je binnen de 2u warm inleveren rechtstreeks in het laboratorium. De uitslag van het onderzoek krijg je via de huisarts. Zijn er geen zaadcellen meer zichtbaar, dan is de sterilisatie geslaagd en de behandeling teneinde.  In dit geval kun je stoppen met andere voorbehoedsmiddelen. Het kan zijn dat je meermaals een zaadmonster moet inleveren, totdat de uitslag laat zien dat er geen zaadcellen meer aanwezig zijn. 

Het tijdstip voor het bereiken van een volledige azoospermie (geen zaadcellen) kan volgens de literatuur tot 36 maanden duren. Uit de gegevens van de American Urology Association (AUA) Guidelines 2013 is dit gelijk aan steriliteit.
 

Complicaties

Een geringe blauwverkleuring van de balzak en/of basis van de penis komt vaak voor. Ook wat bloed- en vochtverlies uit de wondjes is niet verontrustend en gaat in regel vanzelf snel over. Zelden treedt een nabloeding of wondinfectie op. Pijn na de ingreep treedt frequent op en gaat gepaard met een zeurend gevoel in de zaadballen of pijn tijdens het lopen. Meestal duurt dit slechts enkele dagen.
Je moet jouw behandelend arts waarschuwen indien je koorts krijgt (boven de 38°C), er een sterke zwelling van de balzak optreedt, het wondje blijft bloeden of er uitermate veel pijn is.
Tevens kan na de sterilisatie een gevoel van stuwing optreden;  dit kan leiden tot pijnlijke sensaties voorafgaand aan de zaadlozing, maar is zeldzaam en meestal tijdelijk.

Wat verder van belang kan zijn:
 
  • Er is een geringe kans dat de uiteinden van de zaadleiders weer aan elkaar groeien en er opnieuw doorgankelijkheid (en dus vruchtbaarheid) ontstaat, de eerste 3 maanden is dit risico 2-3 %. Daarom is een goede controle van het sperma na 4 maanden noodzakelijk. De kans op rekanalisatie bestaat zelfs na meerdere jaren later.
  • Soms is het mogelijk dat in het zaadmonster toch steeds enkele dode zaadcellen aanwezig blijven. (tot 3j na vasectomie = steriliteit)
  • Kans op zwangerschap zelfs bij bewezen azoospermie (geen zaadcellen) is 1 op 2000
  • Vasectomie is in principe een definitieve ingreep.  In voorkomende gevallen kan een sterilisatie wel eens ongedaan gemaakt worden.
  • De ingreep heeft geen invloed op het mechanisme van het gevoel bij de zaadlozing.  Na sterilisatie worden de zaadcellen, die nog steeds in de testikels worden gevormd door het lichaam afgebroken.
  • Aan het zaadmonster is met het blote oog niet te zien of iemand gesteriliseerd is.  Het zaadmonster bestaat na sterilisatie uit hoofdzakelijk prostaatvocht.
  • Wie van beide partners zich laat steriliseren, is een persoonlijke keuze. Het voordeel van vasectomie is, dat het een relatief lichte ingreep betreft, die polyklinisch onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd.
  • Vasectomie geeft geen enkele bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (zoals AIDS, gonorrhoe of syfilis). Om de kans hiertoe te verminderen, is het raadzaam een condoom te gebruiken.
  • Er is geen verband tussen sterilisatie en prostaatkanker.